Wystawa ma charakter współczesny i historyczny, erotyczny i polityczny. Tytuł oznacza sztukę homoerotyczną związaną z pożądaniem i miłością do tej samej płci. Ars Homo Erotica jest zanurzona w tradycji kultury, ale nawiązuje do aktualnej polityki praw mniejszości. Łączy mity i historię sztuki z teraźniejszością i debatami nad kondycją demokracji. Odnosi się do filozofii erotyzmu jako doświadczenia prowadzącego do humanistycznych idei afirmujących radość życia i seksu, nawet w obliczu represji.

Wystawa jest propozycją innego spojrzenia na historię kultury, kolekcję muzeum i sztukę Europy Środkowo-Wschodniej. Dzieła wybrane ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie oraz prace specjalnie zaproszonych artystek i artystów współczesnych ukazują przekrój przez historię kultury – od antyku do współczesności – z punktu widzenia homoerotycznej wyobraźni. Jest to zwrócenie uwagi na odmienny dla cywilizacji zachodniej kanon sztuki i miłości oraz wydobycie go spod heteronormatywnego filtra i tabu. „Homoerotyka” traktowana jest jako jakość estetyczna i erotyczna obecna w przedstawieniu wizualnym. Kryterium selekcji nie jest więc orientacja artysty lub artystki, ale temat lub kontekst dzieła.

Wybór dzieł pod kątem kobiecej i męskiej ikonografii homoerotycznej pozwala na odmienianie kolekcji muzealnej, docieranie do sfer nieświadomości, odnowę sposobów prezentacji. Wiąże się z odkryciem i zaakcentowaniem wielu obiektów zapomnianych, zwraca uwagę na pomijane znaczenia.

Męski i kobiecy homoseksualizm różnił się w swych formach w zależności od okresu. Jest to różnorodność w uniwersalności. Stąd wynika transhistoryczny i eklektyczny charakter prezentacji wprowadzającej w świat obrazowy pełen aluzji, kodów i podtekstów. Tylko w ten sposób w wielu epokach prześladowany homoseksualizm mógł być wyrażany. Wystawa jest okazją do przypomnienia podwójnych znaczeń mitologicznych lub biblijnych opowieści.

Aby uporządkować wielość przedstawień i metafor, ekspozycja została podzielona na sekcje tematyczne, gdzie dzieła sztuki dawnej zestawiono ze współczesnymi. Powstaje narracja, która ma swoją stopniowaną politykę, erotykę i estetykę.

Wejdźmy zatem do homoerotycznego uniwersum, pamiętając, że erotyzm i pożądanie to nie tylko zmysły i ciało, ale także aspekty wewnętrznego życia człowieka, historii kultury i polityki obyczajowej. Wszystkie te wymiary odnajdziemy na wystawie.

Ekspozycję rozpoczyna w holu głównym Czas walki poświęcony sztuce wobec polityki seksualności i praw człowieka. Umożliwia to wprowadzenie w historię kultury poprzez aktualną sytuację polityczną w Europie Środkowo-Wschodniej. Dzięki temu podczas wędrówki przez kolejne wymiary homoerotyki nie zapominamy o kontekście społecznym. We wszystkich epokach był on bowiem równie burzliwy jak obecnie, a sztuka zawsze powstawała wobec norm nałożonych na różnorodność seksualności.

Homoerotyczny klasycyzm to galeria klasycznych i klasycystycznych aktów oraz portretów męskich przypominających antycznych bogów i bohaterów, z którymi związane są homoseksualne mity i historie. Klasycyzm to estetyka inspirowana sztuką starożytnej Grecji i Rzymu. W kulturze europejskiej wyobraźnia homoseksualna wywodzi się także stamtąd. Homoerotyczny klasycyzm prowadzi nas zatem do źródeł zachodniej cywilizacji, sztuki, erotyki i demokracji.

Akt męski przedstawia różne formuły zmysłowego aktu męskiego, od XIX-wiecznych studiów akademickich i malarstwa realistycznego po współczesną sztukę gejowską.

Pary męskie i Ganimedes akcentują romantyczną i erotyczną ikonografię par męskich w dosłownych pracach współczesnych oraz w dawnej metaforycznej sztuce mitologicznej i religijnej. Oglądamy homomitologię związków Hiacynta i Apolla, Achillesa i Patroklesa, Dawida i Goliata, Zeusa i Ganimedesa.

Święty Sebastian to sekcja poświęcona największej homoerotycznej ikonie chrześcijaństwa i jej wcieleniom, od renesansowego malarstwa po sztukę wideo.

Imaginarium lesbijskie jest kolekcją obrazów innej kobiecości w całej historii sztuki. Prezentujemy continuum kobiecego homoerotyzmu, które istnieje w kulturze wizualnej od Safony na antycznych wazach po współczesne portrety lesbijskich par.

Transgender to sekcja wystawy i pojęcie dotyczące wyobrażeń tożsamości, które są pomiędzy płciami, przekraczając normatywny binarny system płciowy. Sztuka prowadzi od mitycznej androgynii do nowoczesnych maskarad i polityki podważania płci.

Archiwum prezentuje polskie plakaty reklamujące słynne dzieła znanych homoseksualnych reżyserów, dramaturgów i artystów.

Paweł Leszkowicz

http://bengayeuropeen.canalblog.com/archives/2010/09/09/18999982.html

11 czerwca – 5 września 2010
Ars Homo Erotica

Kurator zaproszony do współpracy:  dr Paweł Leszkowicz

Projekt ekspozycji: Raman Tratsiuk

Asystentka kuratora: Ewa Witkowska

Artyści biorący udział w wystawie

Piotr Piotrowski, za dyrektury którego została zorganizowana wystawa „Ars Homo Erotica”, odchodzi z Muzeum.
Program, który Piotrowski zaczął realizować w lutym 2009 r., po objęciu stanowiska dyrektora, miał odświeżyć politykę Muzeum Narodowego w Warszawie i wyciągnąć tę instytucję z wieloletniego marazmu, spowodowanego niegospodarnym zarządzaniem. Dyrektor pragnął, aby muzeum stało się zarzewiem dyskusji, a nie tylko gmachem [...]

Od rana dzienniki i serwisy internetowe rozpisują się na temat plakatu, będącego częścią kampanii społecznej “Nie lękajcie się”.
Na pierwszy rzut oka plakat może wydać się dziwny – widzimy na nim troje ludzi, z którymi raczej nie utożsamia się duża część społeczeństwa, zarówno w polskim środowisku LGBT, jak i poza nim. Filuterny mężczyzna o nagim [...]

Newsweek przeprowadził sondaż, którego wyniki bardzo dobrze rokują dla osób LGBT. Aż 66% osób poparło legalizacją związków partnerskich, chociaż tylko 24% powiedziało „zdecydowanie tak”.
Na pytanie „Czy uważasz, że geje i lesbijki powinni zyskać prawo do zawierania formalnych związków partnerskich (bez prawa do adopcji) 24% odparło „zdecydowanie tak”, 42% – „raczej tak”, tylko 17% odpowiedziało „zdecydowanie [...]

W Muzeum Narodowym w Warszawie można oglądać wystawę, ukazującą dzieła malarskie z nienormatywnej perspektywy. Po raz pierwszy w Europie Środkowo-Wschodniej aż 250 prac zebrano w instytucji tej rangi.
Niekwestionowanym atutem ekspozycji jest jej kontekst europejski, zwłaszcza w odniesieniu do państw, które leżą na wschód od Polski. „Ars Homo Erotica” jest pierwszą, tak dużą wystawą o tematyce homoseksaualnej [...]

Zespół Muzeum Narodowego w Warszawie na początku czerwca zażądał od Piotra Piotrowskiego rezygnacji z funkcji dyrektora placówki. Oficjalnie protest nie ma nic wspólnego z wystawą „Ars Homo Erotica”.
Wernisaż odbył się w czwartek, ekspozycję można zwiedzać od piątku w gmachu budynku Muzeum Narodowego. W centrum Warszawy zebrano 250 prac nacechowanych homo-erotycznie. Zbiory muzealne zestawiono ze sztuką [...]